Szukaj

Informacje

Metoda i przybliżony czas trwania terapii są ustalane wraz z pacjentem na pierwszym spotkaniu - konsultacyjnym.

Sesje są umawiane indywidualnie telefonicznie lub emailowo.

Znaczniki

Kategorie

Linki

Serwis

XML: kanał RSS 
XML: kanał Atom 

Archiwum

Strony

« Motywacja | Strona domowa |

Kiedy zwyczaje nie pozwalają żyć - zaburzenia obsesyjno-kompulsywne.

OCD/nerwica natręctw

czwartek, 20 sierpień 2015 at 1:59 pm. Użyte znaczniki: , , , , ,

W moim ukochanym serialu „Glee”  zostały przedstawione najrozmaitsze różnorodne osobowości. Od dziwaków, przez szaraków, zdolniachów, przeciętniaków, aż po lewusów i wredzioli.  Znaleźć można też obraz osoby całe życie zmagającej się z natręctwami. Emma Pillsbury czyści każde winogrono z osobna przed zjedzeniem, używa do tego szmatek, szcotek i gumowych rękawiczek; wyrzuca miotłę i szczoteczkę do zębów po każdym uzyciu; na biurku ma kilka płynów dezynfekujących itp. Opisy natręctw bohaterki  swietnie zagranej przez Jayme Mays możnaby mnożyć. Fakt, że taka osoba jest jedną z bohaterów popularnego serialu pozwala myśleć, że problem OCD (obsessive- compulsive disorder) istnieje w społeczeństwie.

1. Częstość występowania.

Rozpowszechnienie tego zaburzenia jest znaczne – sięga ono około 2,5% populacji. W przypadku, gdy zaburzenie to występuje w rodzinie, ryzyko jego rozwoju jest większe i sięga nawet znac 9–10%. Wśród dzieci i młodzieży procent rozpowszechnienia osiąga 2-3% Częściej te chorobę rozpoznaje się u kobiet; jednakże kobiety częściej cierpią na obsesje, natomiast u mężczyzn częściej rozpoznaje się kompulsje. OCD może być dziedziczone; u krewnych osób z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi często występowały zaburzenia lękowe lub nie pełnoobjawowe obsesje i kompulsje.

2. Przebieg choroby.

OCD pojawia się stopniowo – u mężczyzn najczęściej zaczyna się w dzieciństwie, u kobiet we wczesnej dorosłości.

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne składają się, jak sama nazwa wskazuje z: obsesji i kompulsji.

Obsesje: powracające myśli, wyobrażenia lub impulsy, powodujące znaczną niedogodność; są bardzo trudne do usunięcia ze świadomości; często nie da się nad nimi zapanować.

Kompulsje: reakcje na obsesyjne myśli – sztywne rytuały (mycie rąk, sprawdzanie, wymazywanie, lub czynności umysłowe (liczenie, modlitwa, powtarzanie słów w myśli lub na głos). Działania te mają na celu obniżenie lęlu; niektórzy pacjenci przyznają, że po ich wykonaniu napiecie faktycznie spada, ale niestety jedynie na chwilę. Jeśli natomiast działanie zostaje odroczone, lęk nasila się aż staje się nie do zniesienia i człowiek nie da rady powstrzymac się dłużej przed wykonaniem rytuału.

Ktos mógłby stwierdzić, że OCD nie jest wcale poważną chorobą, przeciez wielu „normalnych” ludzi także doświadcza natrętnych mysli. Jednak różnica jest wielka.  Natrętne, często występujące myśli nie przeszkadzają w normalnym funkcjonowaniu, obsesje budzą lęk i zakłócają świadomość; natrętne mysli powszechnie występujące mają zazwyczaj źródło w sytuacji zewnętrznej, natomiast obsesje biorą się z wnętrza (co pacjent sobie uświadamia); normalne mysli da się skontrolować, stłumić, natomiast obsesje są niezmiernie trudne do opanowania.

Kompulsje utrudniają życie na rózne sposoby – także dlatego, że pochłanaija coraz więcej czasu. Jednym z najbardziej znanych i pierwszych opisanych w literaturze przypadków jest „chłopiec, który nie porafił przestać się myć” – Charles doszedł do etapu, w którym musiał zrezygnowac ze szkoły ponieważ kapał się przez kilka godzin. Osobiście znałam chłopca, który przed położeniem się spac musiał kilkanaście razy zakładać i zdejmowac piżamę. Jak można sobie wyobrazić – życie rodzinne takich osób również jest zaburzone. Rodziców przerasta niejednokrotnie bezsilnośc, gdyż nie potrafią pomóc, a ich działania często pogłębiają problem (matka Charlsea chcąc mu pomóc usuwała spirytusem zarazki ze wszystkich domowych przedmiotów). Kompulsje w oczywisty sposób wpływają na osoby bliskie w różnorakim wyrazie.

Osoby z objawami OCD można podzielić na „sprawdzaczy” (np. sprawdzanie drzwi, gazu, prądu, kurków  z kranem itp.) częściej są to mężczyźni oraz „czyszczaczy” –(mycie rąk, przedmiotow, kąpanie się itp.) – bardziej powszechne wśród kobiet.

Zaburzenie obsesyjno-komplusywne czasem jest mylone z typem osobowości, zwanym osobowością obsesyjno-komplusywną, charakteryzującą się nadmiernym skupieniem na sprawie porządku, perfekcjoinimzu, w zamian za elastyczność, wydajność, otwartość. Jednakże różnica jest zasadnicza – człowiek o rzeczonym typie osobowości nie zwalcza swojej dbałości o szczegóły, a nawet ten perfekcjonizm i nadmierną kontrolę wykorzystuje na swóją korzyść. Natomiast osoba z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi nie tylko nie jest w stanie czerpać jakichkolwiek korzyści ze swoich natręctw, a nawet najczęściej nie potrafi funkcjonować tak, jakby chciał.

3. Pochodzenie choroby.

Jak już wcześniej wspomniałam istnieje czynnik genetyczny, choć nie jest on konieczny. Czasem zaburzenia mogą powstawać na skutek traumatycznego wydarzenia lub trudnego przeżycia – np. ofiara gwałtu popada
w obsesję brudu i czyszczenia.

Warto zauważyć, iż obsesje często współwystępują z depresją kliniczną – aż 66 do 67% pacjentów z OCD cierpi w jakimś okresie życia na depresję, a 35% pacjentów depresyjnych miewa obsesje. Objawy nasilają się pod wpływem stresu, czego najczęściej nie da się przewidzieć.  

Istnieją 3 główne poglądy na to, kto jest narażony na OCD:

1 – Psychodynamiczny – Osoby z nieświadomymi konfliktami;

2 - Poznawczo-behawioralny - ludzie, którzy nie potrafią odciąć się od kłopotliwych myśli; co często łączy się
z depresją.

3. Pogląd wynikający z neuronauki – osoby z nadwrażliwością obwodu łączącego korę prążkowaną ze wzgórzem. Obszary te uczestniczą w odrzucaniu informacji nieistotnych oraz w odwracaniu uwagi.

4. Leczenie:

Badania pokazują, że do skutecznych sposobów leczenia zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych zaliczyć można terapię farmakologiczną (klopramina –lek przeciwdepresyjny, inhibitor wychwytu serotoniny (SRI) oraz SSRI - selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny: fluoksetyna, fluwoksamina, sertalina i paroksetyna).  Farmaceutyki te ograniczają nadczynność obwodu łączącego korę prążkowaną ze wzgórzem. Jednakże po odstawieniu leków objawy często wracają.

Drugim spąosobem leczenia, o podobnej skuteczności jest terapia poznawczo-behawioralna – reakcje hamujące kompulsje wygaszają obsesję. Stosuje się tu 3 podstawowe techniki behawioralne – zapobieganie reakcjom, ekspozycja i modelowanie. 

Często łączy się te dwa typy terapii, które w pewien sposób się uzupełniają. 

Poważnym problemem dla osób cierpiących na ten typ nerwicy jest wstyd, często spowodowany negatywnym stosunkiem ogółu „zdrowego” społeczeństwa do nich. Natręcywa często są odbierane jako fanaberie, wymysły, dziwactwa itp. Wstyd, potęgowany dodatkowo świadomością nieracjonalności obsesji niejednokrotnie powstrzymuje chore osoby przed szukaniem pomocy.